فخر الدين الاسفرايني النيشابوري
مقدمه 74
شرح كتاب النجاة لابن سينا ( قسم الالهيات )
ملتمسه واسعفت بمراده مستوفقا من اللّه ومستعينا به على اتمام هذا المطلوب الرفيع ورتّبته على ثلاثة أقسام كما رتّبه صاحب الكتاب » . بنا به گفته فوق أولا كتاب حاضر املاى اسفراينى است وثانيا وى به شرح بخش الحاقى حكمت وسطى نپرداخته . چنانچه در سطور پيشين گذشت ، كاتب در ذيل اولين فقرهء تفسير از مؤلف نام مىبرد ، ومكررا در ذيل تفسير عبارات نجاة از جمله دعايى « قال أيده اللّه » استفاده مىكند ، لذا ، اين شرح ، تدوين يكى از شاگردان اسفراينى است نه خود أو ؛ افزون بر اين كه وى در ذيل يكى از تفسيرها گويد : « والمتن قد تأخّر بطريق السهو عنه » « 1 » كه اين جمله نشان دهنده اين است كه شرح حاضر نگاشتههاى مفصلى از اسفراينى بوده وشاگرد وى تنظيم كرده است ، بنا بر اين اثر حاضر صرفا جنبهء املايى نداشته است . با توجه به آنچه در نسخهشناسى اين شرح خواهد آمد ، متن نجاة مندرج در اين شرح بسيار مشوّش بوده ونسخهها به هيچ وجه با هم ، همخوان نيست ، افزون بر ان كه شرح بند بند عبارت كه مندرج در ذيل تفسير است با خود متن منقول نيز مطابق نمىباشد . از اين رو ، عدم نگارش اين اثر توسط اسفراينى به خصوص با توجه به ضعفهاى أدبي ولغزشهاى عبارتى در سراسر شرح ، قوّت مىگيرد . واما در مجموع ، شرح حاضر كه گويى خود وأم گرفته از تعليمات و
--> ( 1 ) شرح كتاب النجاة / 528